Jest niekwestionowanym numerem jeden wśród autorów polskiej fantastyki naukowej i jednym z najwybitniejszych na świecie. Jego książki doczekały się już przekładów na ponad 40 języków. Ale powieści s-f to zaledwie część bogatej twórczości pisarza. Zasłynął także jako filozof, eseista, krytyk, ma w dorobku teksty satyryczne i powieści realistyczne. Stanisław Lem (1921-2006) to najsławniejszy nasz futurolog, a zarazem najczęściej tłumaczony polski pisarz w historii.

Genialny profeta

Kiedy lata temu pisał w swoich powieściach o cyberprzestrzeni, klonowaniu, rzeczywistości wirtualnej, traktowano to jak czystą fantastykę. Dziś większość jego literackich wizji okazała się realna, w dodatku pisarz potrafił trafnie przewidzieć społeczne skutki nowych zjawisk. Formułował błyskotliwe hipotezy, zastanawiając się nad kierunkiem ewolucji inżynierii genetycznej, bioinformatyki, sztucznej inteligencji. Zaskakująco celnie rozpoznawał naszą przyszłość i drogi rozwoju nauki, a kunszt pisarski sprawił, że literatura science fiction w jego wydaniu osiągała najwyższą literacką rangę. Krytycy często pisali, że konwencja s-f to dla Lema tylko przebranie, płaszcz Prospera, pod którym kryje się głębszy, filozoficzny sens.

Na obcych planetach

Swoje najgłośniejsze powieści i cykle opowiadań Lem stworzył w latach 60. ub. wieku. Wtedy na księgarskich półkach pojawiały się rozchwytywane przez czytelników tytuły, takie jak “Powrót z gwiazd”, “Niezwyciężony”, “Głos Pana”, “Opowieści o pilocie Pirxie”, “Bajki robotów”, “Cyberiada” czy wreszcie “Solaris”, bodaj najbardziej znana powieść Lema. Zwarta w niej historia, choć ubrana w kostium fantastyki, przyciągnęła nie tylko fanów gatunku, ale dużo szersze grono odbiorców i to na całym świecie. Dla jednych była to powieść psychologiczna, inni widzieli w niej romans, a jeszcze inni traktat filozoficzny, opowieść o poszukiwaniu wyższego porządku, boskiej istoty. “Solaris” była kilka razy przenoszona na ekran, a mierzyły się z nią prawdziwe reżyserskie tuzy, m. in. Andriej Tarkowski i  Steven Soderbergh.

Wszechświat Stanisława Lema

Z czasem w twórczości pisarza coraz więcej miejsca zajmuje eseistyka i rozważania filozoficzne. Najważniejszym tytułem jest tu “Summa technologiae”, tom tekstów, w których autor zastanawia się, jaki obrót przybierze cywilizacja przyszłości pozbawiona wszelkich ograniczeń, zarówno technologicznych jak i materialnych. Bogata eseistyka Lema stanowi komplementarne dopełnienie prozy literackiej. W centrum zainteresowań autora niezmiennie pozostają tajemnice świata, perspektywy rozwoju technologii i nauki, szanse eksploracji kosmosu i przyszłość ziemskiej cywilizacji.

Vintage obraz autorstwa freepik - www.freepik.com